Artxiboa

Uztaila, 2009 (r)entzako artxiboa

palindromoa

2009(e)ko Uztailak 31 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

Oilo-olio.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

laguna/amigo

2009(e)ko Uztailak 30 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

Desioak

zoriongabekoek

ipurtzulotik

barneratu nahi dizkiguten

partikula aluzinogenoak dira.

Ilusioa,

herio-maskarada.

Deseos

partículas alucinógenas

que los desdichados

quieren introducirnoslas

por el trasero.

Ilusión,

danza macabra.

Hasier Larretxea.

Categories: POESIA Tags:

mozorroaz/sobre máscaras

2009(e)ko Uztailak 29 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

Mozorroa da erortzen,

heroia da aienatzen.

Cae la máscara,

el héroe se desvanece.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

isiltasun1/silencio1

2009(e)ko Uztailak 29 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

Hodeien artean hegan,

itzalen gainean idatzi,

mozorropean ibili.

Volar entre nubes,

escribir sobre sombras,

avanzar bajo máscaras.

Categories: POESIA Tags:

atopia/atopía

2009(e)ko Uztailak 28 Felipe Juaristi 4 iruzkin

Atopia, atopon: Hitz greko hauek “orijinaltasun” eta “atipiko” gisa itzuliak izan dira. Zehazki, ordea, atopon hitzak “tokiz kanpo dagoena” alegia “hemen ez dagoena” esan nahi du. Atopiak, beraz, izaerari buruzko joera du adierazten, munduaren ordenak ukitzen ez duenarena edo, gutxienik, munduaren ordenatik kanpo jartzen denarena, berari begia emateko.

Bada dioena toki atipiko bakarra oporraldikoa dela. Nire zalantza dut. “Atipiko”a “topiko”arekin nahastu dugu.

Atopia, atopon: Dichos términos griegos han sido traducidos como “originalidad” y “atípico”. Literalmente, sin embargo, atopon se refiera a aquella persona que está “fuera del lugar”, que no esta “aquí”. La atopía designa esa actitud hacia la existencia, que consiste en no preocuparse por el orden ni por el devenir del mundo o, al menos,  en alejarse de ese orden lo suficiente para poder observarlo con detalle.

Hay quien dice que las vacaciones son el lugar atípico, por excelencia. Tengo mis dudas. Hemos confundido lo “atípico” con lo “tópico”.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

desira, berriro ere/deseo, de nuevo

2009(e)ko Uztailak 27 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

1

Desirak jitoan eta itoan utzitako gorputza.

Cuerpo a la deriva y a la medida del deseo.

2

Desirak gorputzean idazten du, nola altzairuak haragian, ezaba ezin den zenbakia.

El deseo escribe e inscribe en el cuerpo, como el acero en la carne, la cifra imborrable.

3

Gorputz ukiezina, aldare sakratua.

Cuerpo intocable, altar sagrado.

Categories: POESIA Tags:

spinoza/pascal

2009(e)ko Uztailak 26 Felipe Juaristi Iruzkin 1

Spinozaren eta Pascalen arteko ezberdintasunik handiena da frantsesak geometria bigarren izaera bihurtu duela berarentzat. Bere baitan gorderik dago, kontzientzia bezala.

La mayor diferencia entre Spinoza y Pascal es que el francés ha hecho de la geometría su segunda naturaleza. Está escondida en él, como la conciencia.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

paradisu/paraíso

2009(e)ko Uztailak 26 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

Paradisua galtzea

bera irabaztea

baino errazagoa.

Perder el paraíso

es más sencillo

que ganarlo.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

lagunak/amigos

2009(e)ko Uztailak 24 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

Emakumea leihotik so. Eta kristala urtu da.

Ez dago goizalbarik haizeak labainkatu baitu.

Eta sehaskan haurrak amaren sorbalda du ikusmira.

Bestaldean bizitza du. Eta oinak lokartzen dira.

Ametsa aintzira bat da bere isiltasunarekin.

Ibilbidea mugatzen da teilatuko zerua bezala.

Itsasoak zuloak ditu. Mezuen geltokiak dira.

Hizkien zaborra pentsamenduaren kiratsa da.

Orri zuriak ezkatetan tolestatzen dira.

Kaian ez dago poesiarik. Hiri hustuak dira.

La mujer mira desde la ventana. Se ha fundido el cristal.

No amanece, lo ha acuchillado el viento.

Y en la cuna el niño contempla la espalda materna.

La vida está en la otra parte. Y los pies se duermen.

El sueño es un lago con su silencio.

El mar tiene agujeros. Son estaciones para mensajes.

La basura oral provoca la peste del pensamiento.

Las hojas blancas se esconden entre escamas.

No hay poesía en el muelle. Son ciudades vacías.

Juan Ramon Makuso.

Categories: POESIA Tags:

topagune/encuentro

2009(e)ko Uztailak 23 Felipe Juaristi Iruzkinik ez

James Joycek alaba bat izan zuen, Lucia. Triesten jaio zen, 1907an, ospitaleko pobreentzako logela batean. Aitak 1922an Parisen Ulises argitaratu zuen, jakina denez. Alaba gizon batzuekin harremanak izaten saiatu zen, tartean Beckettekin. Hark esan zuen, Luciari buruz, ezingo zuela sekula bere bizitza propiorik izan, beste historia hobe batean bizi zelako. Aitarekin zuen harremanaz ari zen, baina oso gutxi dakigu harreman horren ezaugarriez, alabak idatzitako gutun guztiak galdu egin baitira. James Joycek esan zuen alabari buruz: “Nik daukadan dohain edo txinparta eman zaio Luciari eta horrek sua eragin dio burmuinetan”. Sendagileak ez dira ados jartzen haren gaixotasuna zehazterakoan: batzuentzat eskizofrenikoa zen, besteentzat, maniako-depresiboa, eta, zenbaitzuentzat, paranoikoa soilik. Hogeita bost urtez geroztik ia hil zen eguna arte, erietxeetako biztanle izan zen. Behin amak galdegin zion ea nahi ote zuen aitak bisita egitea. Honela erantzun zuen: “Gurutzegrama bat naiz eta, gurutzegrama bat bisitatzea inporta ez bazaio, datorrela”.

Askoz lehenago, James Joyce Jung doktorea bisitatzera joan zen eta alabak idatzitako testuak erakutsi zizkion. Esan zion alabak idazten zuena bera idazten ari zenaren antzekoa zela. Jungek erantzun zuen, Pigliak idatzi duenez: “Zuk igeri egiten duzun tokian bera ito egiten da ordea”.

Carol Schloosek, Joyceren obran arituak, esaten du Luciak inspiratu ziola aitari Finnegans Wakeko Anna Livia Plurabelleren pertsonaia, baita bertako erritmoa ere, aita lanean ari zen bitartean, berak egiten zuen dantzarena baita.

James Joyce tuvo una hija, a la que llamó Lucia. Nació en Trieste, el año 1907, en una sala de hospital destinada a niños pobres. Su padre publicó Ulises, en el año 1922 en París. Ella, en esa época, intento mantener relaciones estables con varios hombres, entre ellos Samuel Beckett. Éste dijo de ella que no podría vivir una vida propia, porque formaba parte de otra mejor, la relación con su padre, cuyas características ignoramos al haber sido destruidas todas las cartas que ella le escribió. James Joyce dijo, sobre su hija: “Cualquier don o chispa que yo poseo ha sido transmitido a Lucia y atizó el fuego en su cerebro”. Los terapeutas no se ponen de acuerdo sobre la naturaleza de su mal. Para algunos era esquizofrénica; para otros, maniaco-depresiva, y, para unos cuantos, sólo neurótica. Desde los veinticinco años hasta su muerte casi, no dejó de visitar hospitales. En una ocasión su madre le preguntó si quería que su padre la visitara. Ella respondió: “Dile que soy un crucigrama y, que si no le importa ver un crucigrama, que venga”.

Mucho antes, James Joyce fue a ver al doctor Jung y le enseñó los textos que escribía su hija. Argumentó que era muy parecido a lo que él estaba haciendo. Jung, según Ricardo Piglia, le contestó: “Allí donde usted nada, ella se ahoga”. Carol Schloos, especialista en la obra de Joyce, afirma que fue Lucia la que le inspiró el personaje de Anna Livia Plurabelle, en Finnegans Wake, así como el ritmo de la obra, semejante al del baile que ella ejecutaba, mientras su padre trabajaba en la obra.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags: