Artxiboa

Urria, 2009 (r)entzako artxiboa

zaharra/viejo

2009(e)ko Urriak 29 Iruzkinik ez

Zaharra izateak  esan nahi du

malkoak isurtzeko gauza ez izatea.

Ser viejo significa

la incapacidad para derramar lágrimas.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

poiesis 2

2009(e)ko Urriak 29 Iruzkinik ez

Poesia gertatzen da,

hitzak aienatzen direnean,

itxaropen guztien aurka.

La poesía sucede,

cuando las palabras se desvanecen

en contra de toda esperanza.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

Amodio-herio/amor-muerte

2009(e)ko Urriak 26 Iruzkinik ez

Amodioa herio bezain

indartsua da,

eta are gehiago.

Beste aldera iragaiten

uzten dio

begi keinu leun batez

gonbidatuz,

han ez baitu

egoteko arrazoirik.

El amor es fuerte como la muerte,

y aún más.

La deja pasar al otro lado,

invitándola con un leve

movimiento de ojos.

Se excusa,

porque allí

no tiene razón de ser.

Categories: POESIA Tags:

Degas/Matisse

2009(e)ko Urriak 24 Iruzkinik ez

Zera zioen Degasek Matisseren pinturari buruz: “Erabat horditurik dagoela dirudi”.

Degas sobre la pintura de Matisse: “Es un bodegón borracho perdido”.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

poiesis 1

2009(e)ko Urriak 21 Iruzkinik ez

Lukreziorentzat poesia eztia bezalakoa zen, egia mingotsak irensten laguntzen zuena:

“Hartan aritu gabeei gehienean gure doktrina

garratzagoa iruditzen zaienez gero eta jendeak beldurturik atzera

egiten duenez gero, gure doktrina Pierideen hizkuntza ahogozagarrian

azaldu eta Musen ezti gozoz gantzutu bezala egin nahi izan dizut”.

Gezurra egiaren zerbitzura jarri nahi zuen. Horrek egin zuen Lukrezio handi. Poesia filosofiaren mendean jarri baitzuen; ez poesia filosofiarenean.

Para Lucrecio la poesía era como la miel, que ayuda a ingerir las verdades más amargas:

“Parece demasiado amarga para quienes no la probaron

Y la gente se aparta de ella con horror. Por eso

Te la voy a exponer en la lengua de las Musas,

Toda impregnada de dulce miel poética”.

Lucrecio quiso poner la mentira poética al servicio de la verdad filosófica. Eso lo hizo grande. Puso la filosofía al servicio de la poesía; y no la poesía al servicio de la filosofía.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

nondik? ¿de dónde?

2009(e)ko Urriak 20 Iruzkinik ez

Nondik dator,

inondik ez datorren hau?

¿De dónde viene

esto que no no viene de ninguna parte?

Categories: POESIA Tags:

diálogo

2009(e)ko Urriak 17 Iruzkinik ez

La palabra “diálogo” no significa simplemente “conversación”. Ni el prefijo griego dia significa “dos”, ni es posible concebir al logos sin un interlocutor real o ficticio. Diálogo es llegar a algo, a través del logos, a través del decir. O sea, sin quedarse en lo escuetamente dicho, sino trascendiéndolo.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

topagune/encuentro

2009(e)ko Urriak 15 Iruzkinik ez

Walter Benjamin Port Boun dago. Saiatu egin da muga igarotzen, Espainiara aldera. Lisboara joan nahi du eta han, itsasontzia harturik, La Habanara abiatu, lana aurkitu baitiote hiri horretan Adornok eta Horckheimerrek. Ez diote pasatzen utzi eta izuturik dago. Badaki lehentxeago ala geroxeago atxilotu egingo dutela alemaniarren zerbitzuko poliziek eta bere amaiera Auschwitz izango dela, judu baita. Beraz, izuak eragindako tristeziak jota, bere buruaz beste egingo du. Pilula bat hartuko du (batzuk diote morfina zela; beste batzuek, zianuroa), eta amaieraren zain geratuko da. Gau horretan, ordea, Arthur Koestler hurbilduko zaio. Bera ere ihesi dator, baina Francoren poliziarengandik. Koestler gazteagoa da, eta adoretsuagoa. Gau osoan hizketan arituko zaio Benjamini, hartutako pilula botatzeko esango dio, bizirik segitzeko. Ez du bere helburua lortuko. Benjamin hil egingo da, 1940ko irailaren 26an. 1983an, ordea, Koestlerrek, bere emaztearekin batera, bere buruari azken fina emango dio. Minbizia zuen.

Walter Benjamin llega a Port Bou. Su idea es cruzar la frontera española, para dirigirse a Lisboa. Allí espera tomar un barco que lo lleve a La Habana, donde le han conseguido trabajo Adorno y Horckheimer. La policía española le niega el paso. Está atrapado. No puede volver a Francia, donde le puede detener la policía al servicio de los alemanes. Sabe que, si ello sucede, lo enviarán a Auschwitz. Convencido de que su huída es inútil, decide quitarse la vida. Hay quien afirma que tomó una pastilla de morfina; hay quien dice que fue cianuro. En ese lugar se encuentra Arthur Koestler, que viene huyendo de la policía franquista. Intenta convencer a Benjamin de la inutilidad del suicidio, sin lograrlo. Benjamin muere el 26 de septiembre de 1940. En 1983, a los setenta y ocho años, aquejado de cáncer, Arthur Koestler se quita la vida, junto a su mujer.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

Van Gogh

2009(e)ko Urriak 15 Iruzkinik ez

Hofmmansthalek esan zuen Van Goghen koadroei buruz: “Van Goghen koloreek erakusten didate eta hitz egiten Europako minaz”.

Garai hartan minak usain eta koloreak zituen.

Afirmaba Hofmannsthal sobre la pintura de Van Gogh: “Los colores de Van Gogh muestran y me hablan del dolor de Europa”.

En aquel tiempo el dolor tenía olor y color.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags:

oroitmina/nostalgia

2009(e)ko Urriak 14 Iruzkinik ez

Hauxe da oroitmina.

Uhinen artean bizi

eta aberririk ez denboraren baitan.

Así es la nostalgia.

Vivir entre olas,

y carecer de patria en el tiempo.

Categories: BESTELAKOAK/DE TODO UN POCO Tags: